مطالب پزشکی

توانبخشی آلزایمر: آلزایمر یک بیماری پیشروندهٔ مغزی است که به‌تدریج حافظه، تفکر و توانایی انجام کارهای روزمره را مختل می‌کند. شروع بیماری معمولاً آرام است و فرد ابتدا تنها دچار فراموشی‌های کوچک می‌شود؛ فراموشی‌هایی که ممکن است با استرس یا بالا رفتن سن اشتباه گرفته شوند. اما درواقع تغییرات پنهانی در مغز ممکن است سال‌ها قبل از ظهور علائم شروع شده باشد؛ یعنی زمانی که رسوب پروتئین‌های«بتاآمیلوئید (Beta-Amyloid)» و «تاو (Tau Protein)» آرام‌آرام ارتباط میان نورون‌ها را مختل می‌کنند، اما فرد هنوز شکایتی ندارد. با وارد شدن به مرحله‌ای که «اختلال شناختی خفیف» یا MCI (Mild Cognitive Impairment) نام دارد، اولین نشانه‌های قابل‌مشاهده ظاهر می‌شوند. فرد قرارهای ساده را فراموش می‌کند، برای پیدا کردن کلمات مکث‌های طولانی دارد یا نام اشخاص آشنا راموقتاً به یاد نمی‌آورد. در این مرحله استقلال فرد حفظ شده، اما اطرافیان متوجه تغییرات می‌شوند. به‌تدریج بیماری وارد مرحله خفیف تا متوسط می‌شود. مشکلات حافظه بیشتر می‌شوند: فرد سؤال‌های تکراری می‌پرسد، مسیر بازگشت به خانه گاهی برایش گم می‌شود، یا در تصمیم‌گیری‌های ساده مثل خرید و مدیریت دارو دچار مشکل می‌شود. تغییرات خلقی مثلا اضطراب، بی‌قراری، بی‌علاقگی یا پرخاشگری نیز شایع است. در مرحله متوسط، بیمار به کمک بیشتری نیاز دارد و توانایی انجام بسیاری از فعالیت‌های روزانه از دست می‌رود. در مرحله شدید، بیمار توانایی ارتباط کلامی را از دست می‌دهد، دچار بی‌اختیاری می‌شود، حرکاتش محدود می‌شود و نیازمند مراقبت کامل خواهد بود. پیشرفت آلزایمر معمولاً بین ۸ تا ۱۵ سال طول می‌کشد و سرعت پیشرفت بسته به عوامل مختلفی مثل سن شروع بیماری، ژنتیک (به‌ویژهوجود ژن APOE-ε4)، بیماری‌های همراه و میزان «ذخیره شناختی (Cognitive Reserve)» متفاوت است. افراد تحصیل‌کرده وکسانی که در طول زندگی فعالیت ذهنی و اجتماعی بیشتری داشته‌اند، معمولاً با سرعت آهسته‌تری افت می‌کنند. از نظر طول عمر، بیشتر بیماران پس از تشخیص بین ۸ تا ۱۲ سال زندگی می‌کنند. اما کیفیت زندگی و میزان استقلال بیمار کاملاً بهنوع مراقبت، محیط امن، حمایت روانی و به‌خصوص توانبخشی چندبعدی بستگی دارد. درمان دارویی نمی‌تواند بیماری را متوقف کند، اما علائم را کنترل کرده و روند افت را کند می‌کند. داروهای اصلی آلزایمر شامل: دونپزیل (Donepezil) ریواستیگمین (Rivastigmine) گالانتامین (Galantamine) این داروها «مهارکننده کولین‌استراز» یا Cholinesterase Inhibitors هستند و با افزایش سطح استیل‌کولین (Acetylcholine) بهتقویت حافظه و تمرکز کمک می‌کنند. معمولاً در مراحل خفیف تا متوسط استفاده می‌شوند. داروی مهم دیگر ممانتین (Memantine) است که «آنتاگونیست گیرنده NMDA» یا NMDA Receptor Antagonist محسوبمی‌شود و در مراحل متوسط تا شدید برای کاهش بی‌قراری، توهم و پرخاشگری مؤثر است. در سال‌های اخیر داروهای جدید ضدآمیلوئید معرفی شده‌اند:…

اوتیسم یک اختلال طیفی است که بر نحوه درک فرد از جهان و تعامل با دیگران و محیط اطراف تأثیر می گذارد.