تاخیر گفتار در کودکان | علائم، علتها و زمان مراجعه
تاخیر گفتار در کودکان
تاخیر گفتار در کودکان یعنی کودک در مقایسه با الگوی معمول رشد زبانی، دیرتر از انتظار شروع به حرف زدن، جملهسازی یا بیان خواستههایش میکند. بسیاری از والدین ابتدا این موضوع را با کودکان همسن، فرزندان اقوام یا تجربههای شخصی مقایسه میکنند و همین مقایسهها باعث نگرانی میشود. اما برای تشخیص درست، باید رشد گفتار کودک بر اساس شاخصهای رشدی و ارزیابی تخصصی بررسی شود.
رشد طبیعی گفتار در کودکان چگونه است؟
رشد گفتار از صداهای اولیه مانند گریه، غانوغون و آواهای ساده شروع میشود. در ماههای بعد، کودک بهتدریج صداها را بیشتر تقلید میکند و الگوهای گفتاری را میآموزد. معمولاً در حدود یکسالگی اولین کلمات ظاهر میشوند و تا حدود 18 ماهگی تعداد کلمات بیشتر میشود. در دو سالگی انتظار میرود کودک چندین کلمه را بهکار ببرد و جملات دوکلمهای ساده بسازد. بین 2.5 تا 3 سالگی نیز گفتار باید کاملتر و قابلفهمتر شود.
علائم تاخیر گفتار چیست؟
اگر کودک در مقایسه با همسالان خود دیر شروع به حرف زدن کرده باشد، تعداد کلماتش کم باشد، جملهسازی نداشته باشد، خواستههایش را بیشتر با اشاره بیان کند، یا در درک و تکرار کلمات مشکل داشته باشد، باید احتمال تاخیر گفتار بررسی شود. در بعضی کودکان، مشکل فقط در بیان است و در بعضی دیگر، درک زبان هم تحت تأثیر قرار میگیرد.
چه زمانی باید نگران شد؟
اگر کودک دو ساله هنوز واژگان محدودی دارد، یا در سه سالگی هنوز گفتارش برای اطرافیان بهسختی قابل فهم است، بهتر است ارزیابی گفتاردرمانی انجام شود. تأخیر در مراجعه میتواند باعث شود مشکل زبانی، ارتباطی یا یادگیری در مراحل بعدی بیشتر شود.
آیا دوزبانه بودن باعث تاخیر گفتار میشود؟
در برخی کودکان دوزبانه، روند رشد گفتار ممکن است متفاوت دیده شود، اما دوزبانه بودن بهتنهایی به معنای اختلال نیست. مهم این است که کودک در هر دو زبان یا در مهارتهای ارتباطی کلی، روند رشد قابل قبولی داشته باشد. ارزیابی تخصصی کمک میکند تفاوت بین تفاوت طبیعی رشد و تأخیر واقعی مشخص شود.
تأثیر کاهش تعامل اجتماعی بر گفتار کودک
کاهش رفتوآمدهای خانوادگی، تعامل کمتر با همسالان و محدود شدن تجربههای زبانی میتواند روی رشد گفتار اثر بگذارد. کودک برای یادگیری زبان فقط به شنیدن کلمات نیاز ندارد؛ تماس چهرهبهچهره، بازی، نوبتگیری در مکالمه و شنیدن موقعیتهای مختلف زبانی نیز در رشد او نقش دارند.
گفتاردرمانی در تاخیر گفتار چه کمکی میکند؟
گفتاردرمانی با ارزیابی سطح زبانی کودک، علتهای احتمالی تأخیر را بررسی میکند و بر اساس آن برنامه درمانی مناسب میچیند. این برنامه ممکن است شامل تقویت درک زبان، افزایش واژگان، بهبود جملهسازی، آموزش والدین و تمرینهای هدفمند در خانه باشد.
چه کاری از والدین برمیآید؟
والدین میتوانند با صحبت کردن مداوم با کودک، کتاب خواندن، بازیهای تعاملی، حذف یا کاهش استفاده منفعل از صفحهنمایش و تشویق کودک به درخواست کردن، رشد زبانی او را حمایت کنند. اما اگر نشانههای تأخیر وجود دارد، جایگزین ارزیابی تخصصی نمیشود.
چه زمانی به گفتاردرمانگر مراجعه کنیم؟
اگر درباره رشد گفتار کودک خود تردید دارید، بهترین کار ارزیابی زودهنگام است. مراجعه به گفتاردرمانگر کمک میکند وضعیت کودک دقیقتر مشخص شود و در صورت نیاز درمان بهموقع شروع شود.
برای مشاوره و ارزیابی تخصصی تاخیر گفتار در کودکان میتوانید با کلینیک گفتاردرمانی تاک تماس بگیرید.
تاخیر گفتار در کودکان
اگر شما نیز از دسته مهاجرین به پایتخت هستید احتمالا این نیز برای شما و کودک دلبندتان یک چالش خواهد بود و احتمال تاخیر گفتار در کودکان دو زبانه همچنین بیشتر می شود.
شما نیز با مطالعه سطحی همین متن تقریبی از رشد گفتار کودک خود خواهید داشت و پس از آن تماس با متخصصین گفتاردرمانی تاک راهگشا خواهد بود. مشاوره تلفنی رایگان و با حضور دکتر متخصص خواهد بود.